Wie zijn immuunsysteem wil versterken moet vooral op een voldoende toevoer van vitaminen, sporenelementen en aminozuren letten. Frequente infecties en allergieën belasten immers het immuunsysteem en leiden tot een grotere behoefte aan bijna alle micro-voedingsstoffen.

Door stress of hogere leeftijd komt het immuunsysteem steeds meer onder druk te staan en wordt de nood aan vitaminen en aminozuren duidelijk groter. Bij bijna elke micro-voedingsstof leidt een gebrek aan afzonderlijke vitaminen, sporenelementen of aminozuren onmiddellijk tot een beperkt afweersysteem.

Zolang ons immuunsysteem in evenwicht is, functioneert het ongemerkt in ons lichaam en voert het de volgende opdrachten uit:

  • afweer van vreemde stoffen en organismen (virussen, bacteriën, maar ook schimmels en parasieten),
  • wondgenezing en herstel van beschadigde cellen,
  • afstoting van lichaamsvreemde stoffen,
  • acceptatie van voedingsmiddelen voor de verwerking door het lichaam zelf,
  • het afvoeren van beschadigd celmateriaal.

Het immuunsysteem is gebaseerd op de functie van meerdere organen. Deze zorgen samen voor de mechanische afweer (huid), de niet-specifieke afweer (killercellen en vreetcellen, witte bloedlichaampjes) en de specifieke aangeleerde afweer:

  • huid en slijmvlies (incl. maag-darm) als buitenste beschermingsfactor,
  • beenmerg (produceert witte bloedlichaampjes),
  • zwezerik,
  • milt,
  • lymfesysteem.

Deze aminozuren, sporenelementen en vitaminen zijn bijzonder belangrijk. Een tekort, dat bij stress en belasting kan optreden, heeft een negatieve uitwerking op het immuunsysteem:

  • L-arginine
  • L-cysteïne
  • L-methionine
  • vitamine A
  • vitamine C
  • vitamine D
  • vitamine E
  • B-vitamines
  • Zink
  • ijzer, koper, selenium, mangaan

Een slechte functionering (zwak immuunsysteem) wordt merkbaar door een grotere vatbaarheid voor infecties en uitzonderlijk lange ziekteperiodes.

Een overreactie van het immuunsysteem treedt op bij auto-immuunziektes en allergieën. Ontstekingen zijn ook deels het gevolg van een overdreven reactie van het immuunsysteem.

De vijand van een goed functionerend immuunsysteem zijn suiker en witte bloem. Deze energiedragers die vaak “lege calorieën” genoemd worden, verdringen in het moderne voedingspatroon steeds vaker de gezonde voeding die rijk is aan vitaminen en aminozuren, die de mens zo hard nodig heeft. Reeds 100 gram suiker (de hoeveelheid suiker in één liter limonade) kan de werking van de witte bloedlichaampjes gedurende vijf uur sterk bemoeilijken. De bescherming tegen virussen en bacteriën wordt zo minder doeltreffend.

Aminozuren versterken het immuunsysteem

Vitamine C en zink staan bekend als een belangrijke natuurlijke ondersteuning voor een goed afweersysteem. Hoe belangrijk aminozuren wel niet zijn voor het immuunsysteem, heeft men pas een twintigtal jaar geleden ontdekt. Daarom is de kennis over de immuunfuncties van aminozuren ook nog relatief onbekend.

L-glutamine

Immuunsysteem versterkenL-glutamine is een bouwsteen voor glutathione, het regelt het immuunsysteem en werkt ook anti-oxidatief. Glutamine functioneert daarbij als energieleverancier voor de snel-delende cellen van het immuunsysteem. Door glutamine in te nemen kan men ook de werking van het de slijmvlies in de darmen verbeteren.1, wat helpt om het afweersysteem stabieler te maken. 2 Een gebrek aan glutamine verhoogt de vatbaarheid voor infecties.3

Glutamine wordt zeer goed verdragen en kan ook in hogere doseringen van meerdere grammen per dag ingenomen worden. Mensen met epilepsie mogen hoge dosissen alleen gebruiken na overleg met hun arts.

L-arginine

L-arginine is een bouwsteen van witte bloedlichaampjes en maakt de lichaamseigen virusafweer duidelijk efficiënter. Dat werd reeds aangetoond door een onderzoek in 1991.4 Door een betere collageensynthese kan de extra inname van L-arginine ook de wondgenezing bevorderen.

L-cysteïne

L-cysteïne kan helpen om zware metalen af te voeren. Het regelt het immuunsysteem en is, samen met glutathione, één van de sterkste anti-oxidanten. Mensen met een aangetast immuunsysteem vertonen vaak een lage L-cysteïnespiegel.

In de vorm N-acetyl-cysteïne (NAC) en doseringen vanaf ongeveer 400 mg – 600 mg per dag is het een vrij verkrijgbaar geneesmiddel om het transport van het slijmvlies te verbeteren. Doseringen van 100 mg per dag in de vorm van cysteïne als voedingssupplement kunnen zinvol zijn. Om de glutathione-synthese te verbeteren moet cysteïne wel samen met vitamine C ingenomen worden.

Cysteïne is ook een belangrijke bouwsteen vaan haarkeratine. Een gebrek aan cysteïne kan daarom, behalve een verminderd afweersysteem, eveneens haaruitval veroorzaken.

Lysine

Lysine bezit anti-virale eigenschappen en wordt vooral gebruikt om herpesvirussen af te remmen, maar eveneens om gordelroos te behandelen.5 Ook bij herpes bevordert het aminozuur lysine de immuniteit en werkt het virusremmend, zoals in meerdere studies aangetoond werd. 6

Het is bijzonder raadzaam om lysine samen met L-arginine te nemen. Lysine kan goed verdragen worden, een dosis tot 3 gram per dag is veilig voor gezonde volwassenen.

L-carnitine

L-carnitine staat bekend voor zijn functie in het transport van vetzuren. Ook in het immuunsysteem speelt het een centrale rol. Bij mensen met een verzwakte immuniteit worden er vaak lage L-carnitinespiegels vastgesteld.7 Indien men deze personen carnitine toedient, dan verbetert het afweersysteem, althans volgens een Amerikaanse studie met meerdere onderzoeksmethoden.8

L-carnitine kan de cellen ook hoeden voor oxidatieve stress en helpt bij de bescherming van de zenuwcellen.

Vitaminen en sporenelementen die het immuunsysteem versterken

Bijna alle vitaminen spelen een rol bij het handhaven van het afweersysteem. Elk gebrek aan vitaminen gaat daarom bijna altijd gepaard met een verzwakt immuunsysteem.

Vitamine C

Immuunsysteem en vitamine CDe bekendste en best onderzochte vitamine, namelijk vitamine C (ascorbinezuur), kan zonder gevaar ingenomen worden in doseringen van meerdere grammen per dag. Bij een hogere dosis daalt het aandeel vitamine C dat het lichaam kan gebruiken. Er is dus een stijging van de hoeveelheid die onverteerd weer uitgescheiden wordt. Volgens een algemene opvatting kan vitamine C in zeer hoge doseringen tot zelfs 10 gram per dag geen schade toebrengen.

De dagelijkse aanbevolen minimumhoeveelheid voor een gezonde jonge niet-roker is volgens Europese instanties 80 mg vitamine C per dag. Meer dan 30% van de bevolking haalt niet eens deze doelstelling met de normale voeding. [Duitse Nationale Voedingsstudie 2008, Deel 2, Resultaten] Die hoeveelheid is dus niet voldoende om een aangetast immuunsysteem te herstellen. 9

Bovendien wordt er vitamine C verbruikt door de inname van medicatie, o.a. aspirine. Ook rokers hebben een dubbel zo grote behoefte aan vitamine C als niet-rokers.

Vitamine C regelt de histaminespiegel in het lichaam, want een gebrek aan vitamine C leidt tot meer histamine in het bloed. Bij allergieën en astma wordt er meer histamine afgescheiden en dat veroorzaakt de allergische symptomen. Om dit tegen te gaan wordt er minstens 800 mg vitamine C per dag aangeraden.

Aangezien een laag vitamine C-gehalte het afweersysteem verzwakt, raadt men over het algemeen aan om het bij griep in te nemen als aanvulling op de geneesmiddelen.

Vitamine D

Met aminozuren het immuunsysteem ondersteunen Vitamine D wordt in de huid gevormd door UV-straling, maar is nauwelijks aanwezig in levensmiddelen. Om vitamine D op te bouwen heeft de huid zonnestralen nodig die overeenkomen met een UV-index van minstens 3. De zon moet minstens 30 graden hoog aan de hemel staan. Dat is alleen het geval rond de middag in de periode van maart tot september. Zelfs in Zuid-Europa kan de meerderheid daarom niet voldoende vitamine D aanmaken. Daarom vertonen negen op de tien inwoners in Midden-Europa een gebrek aan vitamine D.

Vitamine D vervult vele functies in het immuunsysteem en heeft soms een verbazingwekkende werking. In een gerenommeerd onderzoek werd de efficiëntie van vitamine D als voorzorg tegen de griep vergeleken met de werking van een griepvaccin. Het resultaat was verbluffend: de bescherming door de inname van vitamine D was achtmaal sterker dan de bescherming door het griepvaccin!

Ook bij luchtweginfecties en astma is er een eenduidig verband met een te lage vitamine D-spiegel in het bloed, zoals een studie uit 2007 aangetoond heeft. 10

B-vitamines

De vitaminen van het B-complex sturen behalve het immuunsysteem vooral de energiestofwisseling en de zenuwfuncties. Zo vertraagt niacine (B3) het vrijkomen van histamine en wordt het daarom vooral bij allergieën aangeraden. Daarnaast kunnen de futloosheid en vermoeidheidsverschijnselen die met een overbelast afweersysteem gepaard gaan, en die ontstaan wegens een tekort aan vitamine B, doeltreffend behandeld worden door de inname van een vitamine B-complex (B1, B2, B6, B12, foliumzuur, niacine, pantotheenzuur).

Vitamine B12 is bijzonder belangrijk onder de B-vitamines. Het draagt rechtstreeks bij tot een normaal functionerend immuunsysteem.

Vitamine E

Vitamine E is een sterk vetoplosbaar anti-oxidant. Het werkt ontstekingsremmend en regelt onder andere de reacties van het afweersysteem. Vitamine E in hoge doseringen kan de cytokinespiegel verlagen. Ongeveer de helft van de bevolking neemt minder dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid op en dus te weinig vitamine E.[Duitse Nationale Voedingsstudie 2008, Deel 2, Resultaten]

Vitamine A

Vitamine A helpt om de werking van het immuunsysteem te normaliseren. Toch bedraagt de toevoer best niet meer dan 100% van de dagelijkse referentiehoeveelheid, want al vanaf 500% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid kunnen de eerste ongewenste bijeffecten optreden. Daarom is het beter om carotinoïden ter beschikking te stellen van het lichaam. Deze kunnen door het lichaam volgens behoefte in vitamine A omgezet worden. Een basistoevoer tot 100% van de voedingswaardereferenties is een goede aanvulling.

Zink

Zink is van centraal belang voor een gezond immuunsysteem en regelt de afweerreacties. Door de inname van hooggedoseerde zink in combinatie met vitamine C kon men in onderzoeken de duur van een verkoudheid halveren.11

Op korte termijn raadt men tot 75 mg zink per dag aan, voor een langdurige ondersteuning van het immuunsysteem mag men slechts 15 mg zink per dag innemen.12

Koper, selenium, mangaan, ijzer

Zink neemt men het best in samen met extra koper, omdat zink alleen een negatieve uitwerking op het kopergehalte zou kunnen hebben. Bovendien helpt koper voor een normale werking van het afweersysteem.

Door een gebrek aan selenium kunnen virussen zich vermenigvuldigen en verzwakt het immuunsysteem. Een gebrek aan mangaan verhoogt het risico op allergieën. IJzer draagt eveneens bij tot een normale werking van de afweer.

Plantaardige stoffen

Zogenaamde secundaire plantenstoffen kunnen vitaminen aanvullen en eveneens bijdragen tot een sterker immuunsysteem.

Veenbessen zijn er heel erg om bekend omdat ze helpen om de urinewegen (blaas, urinebuis, nieren) gezond te houden. Verschillende studies hebben aangetoond dat de duur en ernst van blaasontstekingen verminderd kunnen worden.

Pijnboomschorsextract bevat veel proanthocyanidinen. Deze kunnen helpen om de geoxideerde, dus verbruikte vitamine C en vitamine E, weer om te zetten in het lichaam. Zo kan het lichaam deze anti-oxidanten weer recycleren indien nodig. Het positieve effect van vitamine C en E op het immuunsysteem werd vastgesteld in een onderzoek bij verkoudheden. Door de inname van pijnboomschorsextract, vitamine C en zink kon de gemiddelde duur van verkoudheden gehalveerd worden.

Andere tips voor een sterk immuunsysteem

Immuunsysteem versterkenEen aangetast immuunsysteem kan niet in enkele dagen of weken hersteld worden. Er is een meer permanente ondersteuning nodig door middel van de juiste voeding. Om een intact en evenwichtig afweersysteem na te streven, moet men letten op het volgende:

  • Roken bemoeilijkt de werking van de witte bloedlichaampjes. Daarom zijn rokers duidelijk veel vatbaarder voor infecties.
  • Stress, angst en droefheid oefenen druk uit op het immuunsysteem en verzwakken het. Let op een goed evenwicht tijdens stresserende perioden. Versterk dan uw immuunsysteem des te meer met gezonde voeding.
  • Het immuunsysteem heeft voldoende slaap en beweging nodig.
  • Het afweersysteem moet ook in de zomer versterkt worden, zodat men een goede basis heeft om de winter te starten.
Hier verder lezen!

Welke producten versterken uw immuunsysteem optimaal?

Goede samenstellingen en hoogwaardige grondstoffen hoeven niet eens duur te zijn. Deze producten met aminozuren en vitaminen kunnen we in elk seizoen aanraden.
Hier verder lezen!

Verwijzingen uit de literatuur:

  1. Benjamin, J, et al.; “Glutamine and Whey Protein improve intestinal permeability and morphology in patients with Crohn´s disease: a randomized cotrolled trial.” Dig Dis Sci 2011, Oct 26
  2. Anderson, PM, et al; “Oral glutamine reduces the duration and severity of stomatitis after cytotoxic cancer chemotherapy”; Cancer 1998; 83, pp 1433-1485
  3. Castell, L.M. “Does glutamine have a role in reducing infection in athletes?”; European Journal of Applied Physiology; 73, (1996); pp 488-490
  4. Park, G, et al “stimulation of lymphocyte natural cytotoxicity by L-Arginine”; The Lancet, March 16, 337 (1991); pp. 645 – 646
  5. Gaby AR, “Natural remedies for Herpes simplex”; Alt Med Rev 2006; 11(2), pp. 93 – 101
  6. Wright, EF; “Clinical effectiveness of lysine in treating recurrent aphtous ulcers and herpes labialis”; Gen Dent 1994; 42; pp. 40-42
  7. De Simone et al., “L-Carnitine depletion in peripheral blood mononuclear cells from patients with aids: effect of oral L-Carnitine”; AIDS, 8, pp 655 – 660; 1994
  8. Uhlenbruck, G., A. van Mill, “Immuunbiologische en andere aspecten van de membraanmodulatie door L-carnitine”; Echo Verlag, Köln, 1993
  9. Maggini, S. ; “Vitamins and minerals. Contribution to immune function and health”, Watson RR et al: “Dietary components and immune function”; 2010, pp 227 – 252
  10. Ginde et al., “Vitamin D, respiratory infections and asthma”; Curr Allerg Asthma Re; 2009; 9:pp 81 – 87
  11. Prasad AS et al., “Duration of symptoms and plasma cytokine levels in patients with the common cold treated with zinc acetate.”; Ann intern Med; 2000; 133, pp 245 – 252
  12. Singh, M. “Zinc for the common cold”; Cochrane databse of systematic reviews 2011, issue 2
Share and help your friends...Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterEmail this to someoneShare on Tumblr0